Flirten met God op reis

Hoe ziet onze levensbeschouwing eruit en wat kunnen we ermee? Dat zoeken we uit van 5 tot 10 november in Vézelay. Dit keer is emeritus hoogleraar culturele antropologie André Droogers gastbegeleider. Van hem verscheen onlangs het boek Kieswijzer levensbeschouwing, waarin hij de lezer door een woud van mogelijkheden loodst. 

 

Aan de hand van stellingen als ‘de mens is maar een stipje in het heelal’ of  ‘de mens is uniek in het heelal en daarom groots’ bepaalt de lezer zijn levensvisie. We hebben overigens allemaal een levensbeschouwing, alleen niet altijd expliciet. Soms speelt ze pas op bij belangrijke dilemma’s of wanneer we een situatie moeten interpreteren en denken: wat overkomt me nu? Op momenten dat we pijnlijk geconfronteerd worden met de onbeheersbaarheid van het leven. Als je merkt dat relaties niet altijd te sturen zijn of dat het leven eindig is.’

Mensen lijden aan doelloosheid, schrijft u, ze hebben moeite een doel te vinden. Terwijl we volop betekenis geven en daar een doel aan kunnen koppelen. Een mankementje?

‘Dat we eindeloos betekenis geven, wordt vaak gepresenteerd als gave. Die maakt ons tot de kroon der schepping. Maar ze heeft een keerzijde, ze gaat met ons op de loop. De keuzemogelijkheden zijn even onbeperkt als de alternatieven die we kunnen bedenken. De kunst is om hier luchtig mee om te gaan. Ik noem dat een zingevingspel. De mens is ‘een geniale prutser’. Het geniale zit hem in eindeloze betekenisgeving, het gepruts in de moeizame manier waarop we hiermee omgaan.’

Droogers’ advies: ‘Kijk minstens eens per jaar in de spiegel en vraag je af of dit is wie je wilt zijn. Je kunt jezelf altijd nog gelijk geven, maar wellicht kom je op het idee om bakens te verzetten. En vergeet die knipoog niet.’

Deze tekst komt uit een interview dat Jolanda Breur met André Droogers had. Lees het hele verhaal hier op Blendle.

 

Praktisch

We verblijven aan de voet van Vézelay, in twee oude gerestaureerde huizen aan een snelstromende rivier. Klik hier voor meer informatie over het verblijf. Klik hier voor meer informatie over  het programma. De workshop duurt zes dagen en kost 395 euroAantal deelnemers: 6 – 10.

 

Algemeen

Ook mensen die niet geloven kunnen waarde zien in de verhalen, symbolen en rituelen uit religieuze tradities. Soms willen ze zich er wel mee inlaten om er zo iets aan beleven. Maar hoe doe je dat als je niet gelooft? Dat zoeken we uit tijdens de workshop flirten met God in Vézelay.

Wie niet gelooft, ziet religieuze tradities niet als ware of onware antwoorden, maar als een cultureel bepaalde kwestie van smaak. Het gaat dan niet om bevestiging van de antwoorden, maar om het spel ermee. Dat spel geeft inspiratie, en biedt een bijzondere beleving.
5933495basilique à vézelay
Aan de week neemt steeds een gemêleerd gezelschap deel waarin iedereen zijn eigen ideeën en voorkeuren heeft op het gebied van religiositeit. Overeenkomstig is het losgezongen zijn van traditionele religie, en het zoeken naar wegen om toch met spiritualiteit verder te gaan.

koor mariamagdalena

In het middeleeuwse Vézelay hangt van oudsher een religieuze sfeer. Het in een bosrijke omgeving gelegen stadje is al eeuwen een pleisterplaats voor de pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. Op de Schorpioenenberg staat de 1000 jaar oude Maria Magdalenakerk, gebouwd als een symbolisch universum. Betreed je de kerk, dan begeef je je in een wereld van symboliek die ook vandaag nog inspireert. Tijdens de week krijg je meer inzicht in deze symbolische betekeniswereld.

Ook ooit heilige plekken in de buurt inspireren, zoals de zoutwaterbronnen waar 2000 jaar geleden de Keltische godin van de bron werd vereerd, en de grotten van Arcy met haar 30.000 jaar oude grottekeningen. Wat hebben wij gemeen met degenen die dit ooit maakten?

   Tijdens de workshop verken je op deze oer-religieuze plekken als vanzelf ook je eigen levensbeschouwelijke situatie. Op een originele manier verkrijg je meer inzicht in het verschijnsel religie en in je eigen houding hierover. Ook met weinig of zonder geloof kun je een spiritueel leven ontwikkelen. In een Vézelay-workshop onderzoek je of traditionele religieuze vormen jou nog iets te vertellen hebben. Welke beelden, verhalen en rituelen hebben nog waarde – niet alleen esthetisch maar ook religieus? Als dit geen geloofs- maar een smaakkwestie is, dan kun je die smaak verder ontwikkelen. Dit keer doen we dat in Vézelay, een hoogtepunt van de christelijke cultuur. Mogelijk reizen we later ook naar hoogtepunten van de hindoeïstische en de islamitische cultuur.

 

Organisatie:

Koert van der Velde (1960) Clipboard03is religiejournalist en religiewetenschapper. Hij werkte vele jaren bij Dagblad Trouw. Hij studeerde godsdienstwetenschappen en promoveerde op ‘Flirten met God’, over de mogelijkheid en opkomst van religiositeit zonder geloof. Koert komt al vele jaren in Vézelay en kent de Middeleeuwse kerk met haar rijke geschiedenis en symboliek  op zijn duimpje.

 

 

jolanda breur2Jolanda Breur is journalist zingeving & levensbeschouwing, en ervaren reisbegeleider. Ze beoefent  al jaren vipassana-meditatie. Ze schreef in NRC Next over haar niet-gelovige religieuze ervaring: ,,Terwijl ik omhoog kom, vraag ik me af waar ik mee bezig ben. Op mijn knieën, voorhoofd op de vloer, handpalmen ernaast. Enkele meters voor me staat een boeddhabeeld. Ik ben geen boeddhist. Geloven doe ik überhaupt niet. En toch voel ik me nog weken na de retraite sereen en ik bekijk mensen om me heen met een warme compassie.”

Rogier Rogier Smeele (1955) is historicus en researcher voor documentaires. Hij gaat mee als kok.

 

 

 

Gastbegeleider najaar 2016: Maryvonne Verkerke

MarryvonneMaryvonne (1970) is mindfulness- & compassietrainer. Ze geeft ook trainingen aan kinderen en jongeren, en is actief bij de VMBN, de beroepsvereniging voor mindfulnesstrainers. Mediteren maakt Maryvonne bewust van haar gedachten, gevoelens en lichaam, waardoor ze zich evenwichtig voelt, zegt ze. Geloven doet Maryvonne niet en religie speelt geen rol in haar werk als trainer. Wel heeft ze ervaring met zenmeditatie, waarbij de rituelen haar intrigeren: “Het geeft me een warm en bijzonder gevoel.”

Mindfulness+

Zie jij mindfulness als een ontspanningstechniek of een levenshouding? Hoe geef je er vorm aan in het dagelijks leven en heeft mindfulness voor jou een spiritueel randje? Om deze vragen draait de Flirten met MindfulnessPlus-week van 9 – 14 oktober 2016. Tijdens deze vijfdaagse in het betoverende Vézelay onderzoeken we wat mindfulness te bieden heeft als oefening in bewustzijn en als manier om je levensbeschouwelijk en spiritueel te ontwikkelen.

Begeleider Koert van der Velde schreef onlangs het boek ‘Geen gezweef’, over de hype van mindfulness. Mindfulness is volgens hem vaak veel religieuzer dan beoefenaars willen toegeven. Hij constateert dat mindfulness-trainers zich te weinig rekenschap geven van de boeddhistische bron, en ziet in het taboe erop een vorm van levensbeschouwelijke armoede. Ook onderzoekt hij op welke manieren mindfulness wél inspirerend kan zijn, en komt uit bij ‘flirten met mindfulness’ – een verwijzing naar zijn studie Flirten met God, over religiositeit zonder geloof.

Ook begeleider Jolanda Breur mediteert, volgens de boeddhistische vipassana-richting. Zij heeft aan den lijve ondervonden dat je dan soms, heel onverwacht, iets spiritueels kunt ervaren. En dat kan ze ook als atheïst waarderen.

Tijdens deze week zullen we onderzoeken of  mindfulness-meditatie manieren biedt om je levensbeschouwelijk en spiritueel te ontwikkelen. Zo kan het zelfs een verrassende werking hebben in de middeleeuwse kathedraal van Vézelay. Ontdek het zelf en ga mee!

Gastbegeleider najaar 2015:

Desanne vanBrederode

11 – 16 oktober Désanne van Brederode.       Thema: wat is jouw spirituele biografie?

Schrijfster en filosoof Désanne van Brederode (44) schreef een tiental boeken, van Ave verum corpus (1994) tot De ziel onder de arm (2013). Vaak spelen religie, mystiek en spiritualiteit in haar werk een rol. In Vézelay gaan we met haar op zoek naar onze persoonlijke spirituele biografie, de levensbeschouwelijke weg die we tot nu toe hebben afgelegd. Wat zijn op dit moment je belangrijkste vragen, en hoe kun je daarmee verder gaan? Met verbeeldingsvolle werkvormen biedt de ander je inspiratie om hiermee verder te komen. En jij de ander. Tegen de achtergrond van millennia oude spirituele pleisterplaatsen krijgt je onderzoek het karakter van een ontdekkingsreis.

 

Gastbegeleiders najaar 2014:

11 – 16 oktober Ger Groot. ger groot

Filosoof en atheïst Ger Groot onderzoekt de waarde van religie zonder een beroep te doen op een bovenwereld. Ger ontdekte dat een religieus leven primair wortelt in het ritueel en alles wat daarbij te pas komt. Geloof was een effect van de handeling. Met het ritueel delen we het onverschillige verloop van de tijd op in een structuur, zoals in het christendom het ‘kerkelijk jaar’. Zo scheppen we betekenis uit een betekenisloze tijd. Welke, dat is van ondergeschikt belang. Interessanter is de vraag waarom we het leven structureren door ritualiteit. En hoe we dat doen, want eerst is er de handeling en dan pas de idee. Het lichaam ervaart en geeft het hoofd vervolgens de kans om erover na te denken. We ervaren zinvolheid die we desgewenst toeschrijven aan een bovenwereldlijke genade. Zo transformeert de wereld van norse onverschilligheid tot een thuis waarin het goede een plaats heeft. Ger Groot (1954) doceert filosofie aan de Erasmus Universiteit en is bijzonder hoogleraar filosofie en literatuur aan de Radboud Universiteit. Hij publiceert regelmatig in onder meer NRC en Trouw en schreef verschillende boeken waaronder Het credit van het credo en Religie zonder God.

 

26 – 31 oktober Carina Ellemers. carina ellemersKunstenares en documentairemaakster Carina was eerder in Vézelay en dat verblijf maakte diepe indruk. Tijdens haar workshop maken we op een geconcentreerde manier kennis met de omgeving door die op papier over te  brengen. Niet om het goed te laten lijken, maar om dichtbij het fascinerende van de plek te komen. De bijzondere omgeving van Vèzelay nodigt daartoe uit. Door buiten te tekenen en te schilderen creëren we een sterkere beleving van de omgeving. “Je kunt ook anders kijken, door bijvoorbeeld de ruimtes tussen concrete vormen als tussenvormen te zien”, aldus Carina. “De geest klampt zich meestal vast aan herkenbare vormen als een boom of de maan. Maar richt je aandacht ook op de vormen daartussen en je gaat de ruimte waarin je je bevindt anders ervaren.” Carina Ellemers (1965) studeerde aan de Rietveld Academie en de Rijksacademie van beeldende kunsten. Ze werkte voor verschillende VPRO-programma’s en haar films worden vertoond op tv,  in filmhuizen en op internationale festivals. Beeldende kunst maakt ze in de beslotenheid van haar atelier. Voor Carina is het vanzelfsprekend religieus maar ongelovig te zijn. Ze heeft zich tot geen enkele leer bekeerd, leeft ‘slechts’ in verwondering. In haar kunst ervoer ze hoe krachtig binnen- en buitenwereld samenkomen op het platte vlak.

Gastbegeleiders voorjaar 2014:

30 maart – 4 april: Ivo de Jong. Ivo (1956) is theoloog en voorganger bij de vrijzinnige NBP in Ede en ivodejong Velp. Over zijn domineeschap: ,,Al heb ik alle papieren, ik hou niet zo van het woord dominee: Teveel “dom” en teveel “nee”- en dan nog zo’n ego – I, pontificaal in het midden. Domineren lukt me ook al niet.” Ivo is gespecialiseerd in (post)moderne religieuze kunst. Deze bespeelt verschillende religieuze registers die traditionele religies ook bespeelden. We kijken met Ivo naar werken van schilders als Barnett Newman en Marc Rothko. We trekken langs nieuwe vindplaatsen van levensbeschouwelijk beleven, en bezinnen ons  erover op een oeroude religieuze plek als Vézelay. Ivo laat ons horen hoe de cellist Rostropovich met zijn vertolking van Bach in de kerk in Vézelay iets van het verbindende geheim ten gehore brengt.

6 – 11 april: Lisette Thooft. Lisette (1953) is journalist met spiritualiteit als specialisme. Lisette is ‘huisfilosofe’ van Happinez en voorzitter van de Kring voor Mythosofie, die dlisettee wijsheid van mythen en sprookjes voor het voetlicht wil brengen. Ze werkte zeven jaar voor het christelijk georiënteerde opinieblad Volzin en vindt ook in het christendom een schat aan inspirerende en verlichtende mythen. In haar boek ‘Jezus & Maria Magdalena, een mythe van liefde en vrijheid’ onderzocht ze Maria Magdalena als mythische figuur. Ze bouwde er een boeiende theorie op: in het hart van het christelijke verhaal ligt een ontwikkelingsmodel besloten dat uitgaat van de interactie tussen man en vrouw.
.

Aanmelden of meer info? Stuur een mail naar info@flirtenmetgod.nl of bel 06-30316243 of 06-43019053

Meer info over flirten met God: www.flirtenmetgod.nl
Meer info over de plek waar we verblijven: http://www.vezelay.eu